އޮޅުފަޅު ރަށަކީ ޒަމާނުއްސުރެ މަސްވެރިކަމަށް ނަން މަޝްހޫރު، ފަޅުފުން ފަރުތަކާއި ނޫވިލުތަކުން ވަށައިގެންވާ ހިތްގައިމު ރަށެކެވެ. އެ ރަށުގެ ދޮންވެލި ތުނޑިމައްޗާއި، ދޯނިފަހަރު ބަންނަ ހަރުގެތަކުގެ ތެރޭގައި އެކުގައި އުޅެ ބޮޑުވި ދެ ޒުވާނުންނަކީ ސަލީމާއި ޙަސަނެވެ. ކުޑައިރުއްސުރެ ދެމީހުން އެކުގައި އުޅުނު ނަމަވެސް، ދެމީހުންގެ ވިސްނުމާއި ސުލޫކުގައި ހުރީ އުޑާއި ބިމުގެ ތަފާތެވެ. ސަލީމަކީ ނިޔަތް ރަނގަޅު، އަތްމަތީގެ ދާ އޮހޮރުވައިގެން ޙަލާލު ދިރިއުޅުމެއް ހޯދަން މަސައްކަތްކުރި ތެދުވެރި، މަޑުމައިތިރި ޒުވާނެކެވެ. އޭނާގެ އިދިކޮޅަށް ޙަސަނަކީ އަބަދުވެސް ކުރު މަގުން މުއްސަނދިވާން އުޅޭ، މަކަރާއި ހީލަތުން އަނެކާގެ ޙައްޤުތައް ފޭރިގަންނަން ފަސްނުޖެހޭ ދަހިވެތި މީހެކެވެ.

އެއް އަހަރެއްގެ އިރުވައި މޫސުމުގެ މަޑުމައިތިރި ދުވަސްވަރެވެ. ރަށުގެ ބޮޑެތި ދޯނިފަހަރު މަހުން ފުރިގެން ފަޅަށް ވަންނަ މަންޒަރު ފެނިފައި، ދެމީހުން ވެސް ނިންމީ ކުޑަ ލާންޗެއްގައި ފަރުބޭރަށް ނުކުމެ މަސްވެރިކަން ކުރާށެވެ. ދަތުރަށް ފުރުމުގެ ކުރިން، އޮޑިހަރުގޭ ކައިރީގައި ހުރެފައި ޙަސަން ވަރަށް އޯގާތެރި ގޮތެއް ދައްކަމުން ބުންޏެވެ.

"ސަލީމް! މި ދަތުރުން އަހަރެމެންނަށް ލިބޭ ހުރިހާ އެއްޗެއް ބަހާނީ ހަމަހަމައަށް. ދެބައިކުޅަ އެއްބައި ކަލެއަށް، އަނެއްބައި އަހަންނަށް. އަދި މަސައްކަތް ބުރަ ނުކުރަން ވެގެން، ހުންގާނު ހިފުމާއި ވަދު ދެއްކުން ފަދަ ކަންކަން ދެމީހުން ދަންފަޅި ބަހައިގެން ކުރާނީ."

ސަލީމް އުފަލާއެކު އެއްބަސްވިއެވެ. ނަމަވެސް، ފަޅުން ނުކުމެ ކަނޑުގެ އޮއިވަރުގެ ތެރެއަށް ވަދެވުމާއެކު، ޙަސަނުގެ އަސްލު ޞިފަ ފެންނަން ފެށިއެވެ. އިންޖީނުގެ އަޑު ގަދަވެ، ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު ބޯޓުގެ ދިރުނބާގައި ޖެހި ބުރަން ފެށިތަނާހެން، ޙަސަން ބަނޑުގައި އަތްއަޅައިގެން އިށީނެވެ.

"އޯހް، ސަލީމް! އަހަރެންގެ ބޯ އަނބުރަނީ. ކަނޑުގަދަކަމުން ހޮޑުލަވަނީ. ކަލޭ ކުޑަކޮށް ހުންގާނުގައި ހިފާލަބަލަ، އަހަރެން ތިރީގައި ޖައްސާލައިގެން އޮވެލާނަން،" މަކަރުވެރި ރާގަކަށް ޙަސަން ބުންޏެވެ.

ސަލީމް އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތި ހުންގާނާ ޙަވާލުވިއެވެ. ގަދަ އަވީގައި ކަނޑު ފުރޭނުމާއި، އެން އުކުމާއި، ބަރު މަސްތައް ދަމައި ނެގުމުގެ ހުރިހާ ބުރައެއް އެޅުނީ ސަލީމްގެ ކޮނޑުގައެވެ. ދެތިން ގަޑިއިރު ފާއިތުވެގެން ދިޔައިރު، ޙަސަން ކެބިން ތެރޭގައި އަރާމުގައި ނިދާފައި އޮވެފައި، ނުކުންނަނީ ހަމައެކަނި ސަލީމް ކައްކާ ސައިތަށި ބޯން ނުވަތަ ކާއެއްޗެއް ކާން އެކަންޏެވެ. ސަލީމް ވަރުބަލިވެ ހަލާކުވި ނަމަވެސް، އޭނާ ހިތްހެޔޮކަމާއެކު ޙަސަން ބަލިވެ އުޅޭ ކަމަށް ހީކޮށް ހުރިހާ ކަމެއް ކޮށްދިނެވެ.

އިރުއޮއްސި އަނދިރިކަން މުޅި ކަނޑުމައްޗަށް ވެރިވެގަތް ވަގުތެވެ. ދޯނި އޮޔާ ދޫކޮށްލައިގެން، ސަލީމް އެކަނިމާއެކަނި މަސްބާނަން ދިރުނބާކޮޅުގައި އިނެވެ. އެވަގުތު ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑު މަތީގައި އޮޔާ ދިޔަ ކަޅު ކުލައިގެ ބޮޑު ގުޅައެއް ފަދަ އެއްޗެއް ސަލީމްގެ ލޮލުގައި އަޅައިގަތެވެ. އެއީ ދޯނީގެ ދިޔައިގައި ޖެހިފައި ފަހަތަށް ދަމުން ދިޔަ އެއްޗެކެވެ. ސަލީމް އަވަސްއަވަހަށް ދަތިގަނޑު ނަގައި، އެ އެތި ދޯންޏަށް ދަމައި ނެގިއެވެ.

އެއީ ފެންނަ ފެނުމަށް ބޮޑު ހިލަގަނޑެއް ފަދަ، އެކަމަކު އާދަޔާޚިލާފު މީރުވަހެއް ދުވާ، އޮމާން ތެޔޮކަމެއް އެކުލެވިގެންވާ އެއްޗެކެވެ. ސަލީމް ހައިރާންވެފައި ބަލަހައްޓައިގެން ހުރެ، ވަގުތުން ދުވެފައި ކެބިނަށް ގޮސް ޙަސަނަށް ގޮވިއެވެ.

"ޙަސަން! ތެދުވެބަލަ، އަހަންނަށް ވަރަށް އަޖައިބު އެއްޗެއް ފެނިއްޖެ. މިއީ މާވަހަރެއް ކަމަށް ވެދާނެ!"

ޙަސަން ފުންމައިގެން ތެދުވިއެވެ. އޭނާގެ ހުރިހާ "ބަލިމަޑުކަމެއް" އެސްފިޔަޖަހާ ސިކުންތެއްގެ ތެރޭގައި ފިލައިގެން ދިޔައެވެ. ދަހިވެތިކަމުން ދެލޯ ބޮޑުކޮށްގެން އައިސް އެ އެތި ބަލަން ފެށިއެވެ. އޭގައި އަތްއުނގުޅައި، ވަސްބަލައި ހެދުމަށްފަހު ޙަސަންގެ ހިތް އުފަލުން ނަށަން ފެށިއެވެ. މިއީ އެތައް މިލިއަން ރުފިޔާއެއް އަގުހުރި، ނާދިރު ގޮމަކަސްތޫރި މާވަހަރެކެވެ.

"ސަލީމް، މިއީ ހަމަ މާވަހަރެއް،" ޙަސަން ބުންޏެވެ. "އެކަމަކު މީގެ ޚަބަރު އެއްވެސް މީހަކަށް އެނގިގެން ނުވާނެ. އަވަހަށް ގޯންޏަކަށް ލާފައި ފޮރުވާ. ރަށަށް ގޮސްފައި އަހަރެމެން ސިއްރުން މި ވިއްކާނީ."

އެރޭ ދަންވަރުގެ ވަގުތެވެ. ދޯނި އަނބުރާ ރަށާ ދިމާއަށް މިސްރާބު ޖެހިއެވެ. ސަލީމް މުޅި ދުވަހު އުފުލި ބުރަ މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން ގޮތްހުސްވެގެން ނިދިފައި އޮތް ވަގުތު ބަލައި، ޙަސަން އޭނާގެ ނުބައި، މަކަރުވެރި ރޭވުން ތަންފީޒުކުރަން ފެށިއެވެ. ޙަސަން ވިސްނީ މުޅި މިލްކިއްޔާތު އަމިއްލަ ކުރުމަށެވެ. އެންމެ ފައިސާފޮއްޗެއްވެސް ސަލީމަށް ދޭކަށް އޭނާގެ ނުބައި ހިތް ބޭނުމެއް ނުވިއެވެ.

ދޯނީގެ ކަނެއްގައި ހުރި ކުނިބުންޏާއި ތެޔޮ އެކުވެފައިވާ ކަޅު ކުނިގުޅައެއް ނަގައި، ސަލީމް މާވަހަރު އަޅާފައި އޮތް ފަދަ އެހެން ގޯންޏަކަށް އެޅިއެވެ. އަދި އަސްލު މާވަހަރު ކަމަށް ހީކޮށް، އަނދިރީގައި އަވަސްއަރުވާލައިގެން އެތިގަނޑެއް ނަގައި އޭނާގެ އަމިއްލަ ދަބަހަށް ކޮއްޕާލިއެވެ. ސަލީމް ނިދާފައި އޮތް ދިމާލުގައި ބޭއްވީ އަނެއް ގޯންޏެވެ. ޙަސަން އަމިއްލަ ހިތާހިތުން ފަޚުރުވެރިވެލިއެވެ.

ހެނދުނު އިރުއަރައިގެން އައިއިރު ދޯނި އޮތީ ރަށުގެ ފަޅުތެރޭގައެވެ. ދޯނި އެއްސުމާއެކު، ޙަސަން އޭނާގެ ދަބަސް ކޮނޑުގައި އަޅުވައިގެން ފުންމައިގެން ފާލަން މައްޗަށް އެރިއެވެ.

"ސަލީމް! އަހަރެން މި ދަނީ ކުޑަ ކަމަކު ރަށު ތެރެއަށް. ކަލޭ މަސްތައް ބާލައި، ދޯނި ދޮވެ ސާފުކޮށްލާފައި އެ ގޯނި ހިފައިގެން އަހަރެންގެ ގެއަށް އާދޭ،" ޙަސަން އެއްވެސް ލަދެއް ނެތި އަމުރުކޮށްލުމަށްފަހު ހަލުވި ފިޔަވަޅުތަކެއްގައި ދުއްވައިގަތެވެ.

ޙަސަން ސީދާ ދިޔައީ ރަށުގައި ހުރި އެންމެ ބޮޑު، ތަޖުރިބާކާރު މާވަހަރު ގަންނަ ވިޔަފާރިވެރިޔާ، މޫސާބޭގެ ހަވޭއްޔަށެވެ. މޫސާބޭގެ ކޮޓަރިއަށް ވަދެ، ދޮރު ތަޅުލުމަށްފަހު، ޙަސަން މޭފުއްޕާލައިފައި ބުންޏެވެ.

"މޫސާބޭ! މިއަދު އަހަރެން މި ގެނައީ މޫސާބޭގެ މުޅި އުމުރުގައިވެސް ނުދެކޭ ފަދަ އަގުބޮޑު މާވަހަރެއް. އަހަރެން އެކަނި ކަނޑަށް ގޮސްގެން ފެނުނު އެއްޗެއް މިއީ. ރަނގަޅު އަގެއް ދީފިއްޔާ މިހާރު މި ދެނީ."

މޫސާބޭ ޝައުޤުވެރިކަމާއެކު ދަބަސް ހުޅުވަން ބުންޏެވެ. ޙަސަން ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު ދަބަހުގެ ޒިބު ކަނޑުވާލައި، އޭގެ ތެރެއިން އެތި ނަގައި މޭޒުމަތީގައި ބޭއްވިއެވެ. ނަމަވެސް އެ އެތި ބޭއްވުމާއެކު މުޅި ކޮޓަރިތެރެއަށް ފެތުރިގެން ދިޔައީ އިންތިހާއަށް ނުބައި، ކުނިވެފައިވާ ވަހެކެވެ. މޫސާބޭ ނޭފަތުގައި އަތްއަޅައި، ފަކުރުން ފަހަތަށް ޖެހިލިއެވެ. އަދި އަތްދަނޑި ބޭނުންކޮށްގެން އެ އެތި ފުރޮޅާލުމަށްފަހު، ރުޅިވެރިކަމާއެކު ބުންޏެވެ.

"ޙަސަނާ! ކަލޭ ތި އުޅެނީ އަހަންނަށް މަލާމާތްކުރަންތަ؟ މިއީ މާވަހަރެއް ނޫން! މިއީ ދޯނިފަހަރުގެ ބިލިޖުން ނިކުންނަ އިންޖީނު ތެލާއި، މޫދުގެ ކުނިބުނި އެކުވެގެން އުފެދިފައިވާ ވަރަށް ވިހަ، ބޭކާރު ކުނިގަނޑެއް! އަވަހަށް ތި ނަގައިގެން މިތަނުން ނިކުމޭ!"

ޙަސަންގެ ބޮލަށް އެނބުރުން އެރިއެވެ. މޫނުމަތިން ލޭކޮޅު ހިކި، ދެފައި ތުރުތުރުއަޅަން ފެށިއެވެ.

ހަމަ އެވަގުތު، މޫސާބޭގެ ގޭގެ ދޮރުގައި ޓަކިޖަހާލުމަށްފަހު ސަލީމް އެތެރެއަށް ވަދެގެން އައެވެ. ސަލީމްގެ އަތުގައި އޮތީ ދޯނީގައި އޮތް ގޯންޏެވެ. ޙަސަން ފެނުމުން ސަލީމް ހިނިތުންވެލާފައި ބުންޏެވެ.

"ޙަސަން! ކަލޭ ދިޔައީމާ އަހަރެން ވިސްނީ ކަލޭ ބުނިހެން އެކަނި ވިއްކުމުގެ ބަދަލުގައި، މޫސާބޭ ކަހަލަ ދަންނަ މީހަކަށް ދައްކައިގެން އަގުކުރުން ރަނގަޅުވާނީ އެހެންވެ އަހަރެން މި ގޯނި ހިފައިގެން މިއައީ."

ޙަސަން އަނދިރީގައި އަވަސްއަވަހަށް ބަދަލުކުރަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި، އަސްލު މާވަހަރު ކަމަށް ހީކޮށް އޭނާގެ ދަބަހަށް ލެވުނީ އަމިއްލައަށް އެއްކުރި ކުނިގަނޑެވެ. އަސްލު މާވަހަރު އޮތީ ސަލީމްގެ އަތުގައި އޮތް ގޯނީގައެވެ.

ސަލީމް އެ ގޯނި މޭޒުމަތީގައި ބެހެއްޓުމާއެކު، މުޅި ކޮޓަރިތެރެ އެއްވަސްވެގެން ދިޔައީ ގޮމަކަސްތޫރީގެ މީރު، ހިތްގައިމު ވަހުންނެވެ. މޫސާބޭ އޭތި ރަނގަޅަށް ބަލައި، ކުޑަ އެތިކޮޅެއް ކަނޑައިގެން އަލިފާނަށް ލައި ޓެސްޓުކޮށްލިއެވެ.

"ސުބްޙާނަﷲ!" މޫސާބޭ އުފަލުން ހަޅޭއްލަވައިގަތެވެ. "ސަލީމް، މިއީ އަސްލު، އެންމެ މަތީ ފަންތީގެ ގޮމަކަސްތޫރި މާވަހަރެއް! މީގެ އަގު އެތައް މިލިއަނަކަށް އަރާނެ!"

އެ ހިސާބުން، ސަލީމަށް ކަންވީ ގޮތް ސާފުވިއެވެ. އަދި ޙަސަން އޭނާއަށް ލަނޑުދީ، އޮޅުވާލައިގެން އެކަނި މުއްސަނދިވާން އުޅުނު މަކަރުވެރި ރޭވުން މޫސާބޭގެ ކުރިމަތީގައި ފަޅާއެރިއެވެ. ޙަސަން ލަދުން އިސްދަށަށް ޖަހައިގެން، ފިލަން ދުއްވައިގަންނާނެ ދިމާއެއް ނޭނގިފައި ހުއްޓެވެ. އޭނާ އަނެކާއަށްޓަކައި ކޮނުނު އަނދަވަޅަށް ވެއްޓުނީ ހަމަ އަމިއްލައަށެވެ.

ދިވެހި ބަހުގައި މީހުން ބުނެއުޅޭ ފަދައިން، "އެމީހަކު ކެހި ކަނޑުލެއްގެ ހިތި ފިލުވަންޖެހޭނީ އެމީހެކެވެ." އަނެކާއަށް މަކަރު ހަދައި، ލަނޑުދޭން އުޅޭ މީހާއަށް އެންމެ ފަހުން ލިބޭނީ އަމިއްލަ ލަނޑެކެވެ. ސަލީމްގެ ތެދުވެރިކަމާއި ކެތްތެރިކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް ޙައްޤު ނިޢުމަތް ލިބިގެން ދިޔައެވެ.